Czym jest bruksizm?
Bruksizm to schorzenie charakteryzujące się nawykowym zaciskaniem oraz zgrzytaniem zębami. Może ono występować zarówno w ciągu dnia (bruksizm dzienny), jak i podczas snu (bruksizm nocny). Problem dotyka aż 31% populacji, nierzadko pozostając przez długi czas niezauważonym przez samego pacjenta.
Bruksizm zaliczany jest do grupy zaburzeń psychosomatycznych. Oznacza to, że u jego podłoża leżą zarówno czynniki psychiczne – przede wszystkim stres i napięcie emocjonalne – jak i czynniki somatyczne, takie jak nieprawidłowości zgryzowe.
Przyczyny bruksizmu
Wśród najczęstszych przyczyn bruksizmu wymienia się:
- Stres i napięcie emocjonalne – nadmiar obowiązków, konflikty i niepokój przekładają się na nieświadome zaciskanie szczęk
- Wady zgryzu – nieprawidłowe ułożenie zębów lub szczęk może wyzwalać odruchy zaciskania
- Braki zębowe – brak jednego lub kilku zębów zmienia równowagę sił w jamie ustnej
- Wyrzynające się zęby mądrości – mogą powodować dyskomfort i odruchowe zaciskanie żuchwy
- Czynniki genetyczne – predyspozycja do bruksizmu może być dziedziczona
Objawy bruksizmu – jak go rozpoznać?
Bruksizm nocny trudno zauważyć samodzielnie, jednak istnieje szereg objawów, które powinny skłonić do wizyty u stomatologa:
- Poranny ból głowy, szczęki lub szyi
- Nadmierne ścieranie powierzchni żujących zębów (płaskie, kwadratowe zęby)
- Nadwrażliwość zębów na ciepło i zimno
- Przerost mięśni żwaczy zmieniający owal twarzy
- Bóle i trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym
- Recesje dziąseł i odsłonięcie szyjek zębowych
- Zaburzenia słuchu lub uczucie zatkanych uszu
Partner sypialniany często jako pierwszy zauważa charakterystyczne odgłosy zgrzytania zębami podczas snu.
Skutki nieleczonego bruksizmu
Ignorowanie bruksizmu prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Stałe przeciążenie zębów skutkuje ich nadmiernym ścieraniem – w skrajnych przypadkach dochodzi do odsłonięcia zębiny, a nawet miazgi. Przerośnięte mięśnie żwaczy zmieniają kształt twarzy, a przewlekłe bóle głowy i karku znacząco obniżają jakość życia.
Ponadto bruksizm niszczy istniejące uzupełnienia protetyczne: korony, mosty, licówki i implanty – co generuje wysokie koszty leczenia.
Leczenie bruksizmu
Podstawową metodą ochrony zębów przed skutkami bruksizmu jest szyna relaksacyjna – indywidualnie dopasowana nakładka z twardego akrylu, którą pacjent zakłada na noc. Szyna mechanicznie oddziela łuki zębowe, chroniąc powierzchnie żujące przed dalszym ścieraniem oraz odciążając stawy skroniowo-żuchwowe.
W zależności od przyczyny bruksizmu leczenie może obejmować również:
- Terapię ortodontyczną (korekta wady zgryzu)
- Uzupełnienie braków zębowych
- Fizykoterapię i ćwiczenia relaksacyjne mięśni żwaczy
- Iniekcje toksyny botulinowej w mięśnie żwacze (zabiegi estetyczne)
- Wsparcie psychologiczne w przypadku nasilonego stresu
Jeśli podejrzewasz u siebie bruksizm, umów wizytę w Kselina Vita Dental. Nasi specjaliści ocenią stan Twoich zębów i zaproponują optymalne leczenie dopasowane do Twojej sytuacji.